JASKRA-CO-WIEDZIEĆ

Jaskra może rozwinąć się w każdym wieku, dlatego też jej diagnozę przeprowadza się zarówno u dzieci, jak i osób starszych. Prawidłowa diagnostyka jaskry jest dość złożona, ale jedno jest pewne – badanie to należy do podstawowych badań oka, dlatego warto się poddawać mu systematycznie. Zwłaszcza, że jaskra jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty wzroku.

Jaskra niszczy siatkówkę i nerw wzrokowy, zaliczana jest do jednej z najczęstszych przyczyn utraty wzroku, zaraz obok zaćmy oraz zwyrodnienia plamki żółtej (AMD). Najnowsze statystyki (listopad 2019) wskazują, że może na nią chorować około 900 tys. Polaków, ale leczonych jest nie więcej niż 350 tys. pacjentów, do tego aż 70 proc. przypadków jaskry wykrywanych jest zbyt późno, by uratować wzrok. Wszystko przez to, że schorzenie na ogół nie powoduje niepokojących objawów, a jak już się pojawiają, to dopiero w zbyt późnym stadium choroby. Dlatego tak ważne są badanie profilaktyczne i diagnoza jaskry na jej wczesnym etapie.

Jak wygląda diagnoza jaskry

Badanie profilaktyczne w kierunku diagnozy jaskry to podstawowe badanie okulistyczne, które przeprowadza się u pacjentów w różnym wieku. Z reguły obejmuje: wywiad lekarski, badanie wad i ostrości wzroku za pomocą tablic, rzutnika oraz autorefraktometru; tonometrię (badanie ciśnienia wewnątrzgałkowego), badanie dna oka oraz szczegółową ocenę tarczy nerwu wzrokowego przy pomocy lampy szczelinowej z użyciem specjalnej soczewki Volka.

Niezbędne są również dodatkowe badania, ponieważ diagnoza jaskry może być bardziej złożona, szczególnie jeśli jest ona już w zaawansowanej postaci. Do badań dodatkowych zalicza się między innymi:

  • badanie pola widzenia oka (perymetria, FDT)
  • badanie grubości rogówki (pachymetria)
  • badanie tomograficzne nerwu wzrokowego (OCT, HRT, Gdx)
  • badanie tomograficzne grubości warstwy komórek zwojowych siatkówki (GCL/GCC)
  • badanie tomograficzne przedniego odcinka gałki ocznej (AS-OCT)
  • badanie obrazowe przedniego odcinka oka (tomografia OCT)

Wszystkie badania są bezbolesne,. Co najważniejsze, specjalistyczne badania okulistyczno-optometryczne są jedynym sposobem na wczesne wykrycie jaskry!

Kiedy wykonać badania na jaskrę

Zaleca się, aby badania w kierunku jaskry wykonywać przynajmniej 1 raz w roku, a najlepiej 1-2 razy w roku. Badać powinien się każdy, ale bezwzględnie badania diagnostyczne w kierunku jaskry powinny być systematycznie wykonywane u osób z krótkowzrocznością, zarówno dorosłych i dzieci, bez względu na wiek. Regularnie powinny się badać na jaskrę osoby będące w tzw. grupie ryzyka, czyli w przypadku, kiedy w rodzinie choroba się pojawiła.

Ponadto na badania w kierunku jaskry powinna udać się każda osoba, która odczuwa ucisk w okolicach oczu/oka, a szczególnie jeśli towarzyszą temu bóle głowy, nudności, wymioty i pogorszenie widzenia. Podręcznikowe objawy jaskry obejmują również:

  • efekt hallo (widzenie aureoli wokół źródeł światła)
  • pogorszenie ostrości wzroku
  • zaczerwienienie oka
  • widzenie tunelowe (zwężenie pola widzenia)
  • rozmytą tęczówkę

Pamiętajmy, że tylko w ok. 10 proc. przypadków jaskra ma gwałtowny przebieg, z reguły choroba rozwija się, nie dając żadnych objawów.

Jeżeli rozpoznana zostanie jaskra, wówczas włączane jest leczenie przeciwjaskrowe i chory powinien kontrolnie wykonywać pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego 1 raz w miesiącu, a badanie pola widzenia i badanie OCT 2-3 razy w roku przez pierwsze 2 lata terapii.

Jaskra jest jedną z najgroźniejszych chorób oczu. Nieleczona prowadzi do nieodwracalnej ślepoty, dlatego tak ważne jest, aby do spejalisty zgłaszać się regularnie – bo tylko tak będzie możliwa szybka diagnoza jaskry, która może uratować wzrok.

Sprawdź, czy jesteś w grupie ryzyka jaskrowego:

  1. Jaskra w rodzinie – 20pkt.
  2. Wiek > 40 lat – 15pkt.
  3. Niskie ciśnienie ogólne – 15pkt.
  4. Nadwaga – 10pkt.
  5. Podwyższony poziom cukru – 5pkt.
  6. Choroba naczyniowa (np.miażdżyca) – 5pkt.
  7. Życie w stresie – 10pkt.
  8. Częste bóle głowy – 10 pkt.
  9. Stale zimne ręce/stopy – 10pkt.
  10. Czy jesteś krótkowidzem – 15pkt.

WYNIKI:

  • 0-35 -małe ryzyko, badanie kontrolne raz na 2 lata,
  • 35-65 – średnie ryzyko, badanie kontrolne raz na rok,
  • 66-115 – duże ryzyko, natychmiastowa konsultacja ze specjalistą